Tüketici Birliği Federasyonu

"Türkiye'nin Vicdanı"

Perakende Satışlarda İade Hakkı Var mı?

Geçtiğimiz hafta haber sitelerinde perakende satışlarda yani görerek, dokunarak alınan ürünlerde “on dört gün iade hakkı vardır” gibi açıklamalar yer aldı. Bu açıklamaları pek çok haber sitesi son dakika olarak yayınlayarak halka yanlış bilgiler verildi. Öncelikle perakende satışlarda bir ürün ayıplı olmadığı sürece iade hakkı yoktur. Örnek olarak bir hırka aldınız, mağaza dışına çıktınız. Bir dakika sonra içeri girip iade etmek veya değiştirmek istediğinizde mağaza isterse kanunen iade almayabilir, değişim yapmayabilir. Bazı firmalar tüketicilerin değişim ve iade talebini kanuni mecburiyetten değil, müşteri memnuniyeti açısından kabul edebiliyor. Alışveriş yaparken değişim veya iade kartı mağaza tarafından verildi ise o zaman iade alma ve değiştirme mecburiyeti bulunmaktadır. Alınan ürün gıda, giyim, mobilya v.s. ayıplı olmadığı sürece fahiş fiyatlardan satılmasından dolayı da iade edilemez. Bu süreçte fahiş fiyatla satış yapan market, mağaza Ticaret İl Müdürlüğü’ne şikayet edilerek ceza alması sağlanabilir.

Perakende satışlarda mazeret göstermeden iade hakkı sadece açık hesaptan taksit yapılır ise on dört gün değil, yedi gün içerisinde mümkündür. Örnek olarak bir mağazadan senet imzalayarak on taksitle televizyon aldınız. (Kredi kartı veya peşin alımlar için geçerli değil sadece senetle veya açık hesaplar için geçerli) Bu televizyonu bir hafta içinde iade etme hakkı bulunuyor. Son günlerde Erzurum’da hiç bir teminat, kefil istemeden sadece bir senetle ürün satan işletmelerin bir hafta içinde iade sürecini kabul etmediklerine dair şikayetler alıyoruz. Bu durumda alınan ürünü kullanmamak şartı ile Tüketici Hakem Heyetlerine müracaat edilerek ürünün iadesi sağlanabilir.

On dört günlük iade veya değişim hakkı mesafeli satışlarda, kapıdan satışlarda ve GSM operatörlerinden hattın üzerine taksitle alınan telefon veya aksesuarlar için geçerlidir.

Mesafeli satış, internet üzerinden yapılan alışverişlerde bir ürün, fiziki zarar verilmediği sürece hiç bir mazeret göstermeden ve cezai şart ödemeden iade edilebilir veya değişim sağlanabilir. İade edilen ürünün kargo ücreti de satıcıya aittir.

Kapıdan satış, evin önüne veya iş yerine gelen satıcılar, cadde üzerinde, parkta, stantlarda ki alışverişler, üniversite kampüslerinde satılan eğitim setleri, hiç bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin on dört gün içerisinde iade edilebilir. Son günlerde üniversite kampüslerinde satılan eğitim setinin ambalajının satıcı tarafından açılarak teslim edildiğine dair şikayetler almaktayız. Seti iade etmek isteyenlere “ambalaj açıldığı için iade alamayız” gibi engeller öne sürülerek öğrenciler mağdur edilmektedir. Bu durumda önce sözleşmede yazılan adrese verilen seti iadeli taahhütlü olarak göndermek gerekiyor. Kargo tarafından verilen belge ve sözleşme Tüketici Hakem heyetlerine ibraz edilerek sözleşme iptali sağlanabilir.

GSM operatörlerinden hat üzerine taksitli alınan bir üründen dolayı tüketiciler, sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptirler.

Nihat Altay