Tüketici Birliği Federasyonu

"Türkiye'nin Vicdanı"

Kanser Hastaları İlaçlarına Çare Arıyor

Kanser hastaları için bir dakikanın bile önemli olduğunu belirten Tüketici Hak Arama Derneği Hukuk Komisyonu Başkanı Avukat Mehmet Raşit Çavuşoğlu; “Kanser gibi zorlu bir tedavi sürecinde manevi zorluklarlarla uğraşan vatandaşların bir de maddi zorlukları üstlenmesinin önüne geçilmelidir,” dedi.

SGK’nın kanser hastalarının tedavileri için gerekli olan ve genellikle yurt dışından döviz bazlı getirilen ilaçları karşılamaması pek çok hasta vatandaşı mağdur etmektedir. SGK, tedavi sürecinde karşılamadığı ilaçların bedellerini, yargı yoluna başvurulmadığı sürece iade etmemektedir.

Anayasa Mahkemesi’ne kadar taşınan davalar sonucunda akıllı ilaçlar dahil kanser hastalarının tedavisinde kullanılan ilaç tedavi bedellerinin SGK tarafından faiziyle birlikte geri ödenmesine karar verilmiştir. Anayasa mahkemesi ilgili ilaç bedellerinin karşılanmasının anayasanın 2. , 17. , 56. ,60. ve 65. Maddelerine aykırılık oluşturduğunu ve devletin vatandaşlar için gerekli tedavi olanaklarını karşılaması gerektiğini belirtmiştir.

Vatandaşların SGK’nın ödemediği ve kendi imkanlarıyla bedelini karşıladıkları akıllı ilaç da dahil diğer kanser tedavisine yönelik ilaçların ücret iadesi ve tedavi süreçlerinde ilgili ilaçların SGK tarafından karşılanması için ne yapmaları gerekmektedir?

Hukuki sürecin başlatılması için ilk ve en önemli adımlardan biri SGK’ya ilaçların bedelinin iadesi için yazılı olarak başvuruda bulunulmasıdır. Başvurucunun sürelere riayet etmesi ve özellikle kurumdan gelen cevaba karşı süresi içerisinde davasını açması gerekmektedir. SGK’ya karşı açılan davalar özel usul şartları taşımaktadır. Gerek 5510 Sayılı kanun, gerekse 7036 Sayılı kanun sair hükümleri uyarınca SGK’ya açılan davalarda özel usul şartı aranmakta ve bu usul şartlarına uyulması davanın salahiyeti açısından önem taşımaktadır. SGK’nın yapılan geri ödeme talebine vereceği cevap ile ilgili mahkemeye dava dilekçesi ve bütün ekleri sunularak detaylı bir dilekçe ile dava açılması gerekmektedir. Açılan dava sonucunda ise mahkemenin kararı doğrultusunda ilaçların bedeli dava açılış tarihinden itibaren işleyen faiziyle birlikte SGK tarafından geri ödenmektedir. SGK’ya açılan davada, bulunulacak tedbir talebiyle tedavi aşamasındayken de süregelen tedavi boyunca ilgili ilaç bedelinin de karşılanması sağlanabilmektedir.

Son yıllarda gerek Yerel ve Bölge Mahkemeleri gerekse Anayasa Mahkemesi açılan davalarla SGK’nın ilaç bedellerinin iadesi ve tedbir talebiyle ilaç bedellerinin tedavi sürecinde ödenmesi yönünde yerleşik içtihatlar oluşturmaktadır.

Anayasa Mahkemesi kanser hastası M.G.‘nin tedavi için gerekli ilaçların bedellerini yerel ve istinaf mahkemelerinin kararlarına rağmen ödemeyi red eden SGK’ya karşı 24 saat içerisinde verdiği tedbir kararıyla ilacın hastalığının tedavisindeki önemi ve aciliyeti gözetildiğinde, telafisi mümkün olmayan zararların önlenmesi için başvurucunun T… adlı ilaç tedavisine devam etmesi gerektiğine ve ilaç bedelinin tedavi süresi boyunca ödenmesinin derhal sağlanmasına hükmetmiştir.
Yine O** G** (B. No: 2020/12646, 3/6/2020) Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvurusunda da SGK’nın tedbir kararına uymaması ve gerekli ilaç bedellerinin karşılanmaması Anayasaya aykırılık teşkil edeceği sebebiyle anayasa mahkemesi SGK’ya ilgili S… isimli ilacın bedelinin karşılanması için tedbir kararı vermiştir.
Anayasa Mahkemesi 7.1.2020 tarihli D. B. (B. No:2019/41507)bir diğer kararında ise “yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunduğu” anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen tedbir kararının verilme amacına uygun şekilde yerine getirilmesi ve oluşan tehlikenin ortadan kaldırılması konusunda derhal gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesi gerekir.” şeklinde hüküm kurmuştur.

İncelenen kararlardan da görüldüğü üzere tedavi sürecinde ilgili ilaç bedellerinin SGK tarafından karşılanmaması, “yaşam hakkı” ilkesi kapsamına alınmış ve Anayasa’nın ilgili maddelerine ve sosyal devlet ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinin altı önemle çizilmiştir. SGK’nın kanser tedavisinde kullanılan ilaç bedellerinin karşılaması yalnızca idari bir sorumluluk değil, bir kamu kuruluşu olan SGK’nın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına karşı her türlü ilaç, tedavi imkanı, tedavi ortamını sağlaması anayasal zorunluluğundan kaynaklanmaktadır. Temennimiz odur ki gerekli düzenlemelerle, kanser hastalarının mücadelesi sonucunda SGK, ilgili ilaç bedellerinin iadesi için yargı yoluna başvuru zorunluluğu olmadan karşılasın. Zira kanser gibi zamanla yarışılan hastalıklarda manevi olarak tedavi sürecinin yükünü kaldıran hasta ve yakınlarının maddi olarak da tedavi yükünü karşılamak zorunda kalmamaları ve her saniyesi hayati değer taşıyan bu süreçte ihtiyaçları olan ilaçlara rahatça erişilebilsin.